Korte beschrijving
De Hymenopus coronatus, beter bekend als de orchidee bidsprinkhaan, is een van de meest geliefde insecten ter wereld. Deze soort heeft een extreem geëvolueerde camouflagetechniek. Het lichaam van dit insect bootst de bloembladen van een orchidee na. De poten zijn breed en plat, gevormd als bloemblaadjes. De kleur varieert van helderwit tot intens roze of geel. Deze kleur past zich aan de omgeving en de luchtvochtigheid aan tijdens de vervellingen.
Vrouwtjes zijn indrukwekkend groot en robuust. Mannetjes blijven daarentegen minuscuul en slank. Bidsprinkhanen zijn solitaire roofdieren. Ze vertrouwen volledig op hun camouflage om prooien te lokken en roofdieren te misleiden.
Leefgebied
De orchidee bidsprinkhaan leeft in de tropische regenwouden van Zuidoost-Azië. Ze komen veelvuldig voor in landen zoals Maleisië, Indonesië, Thailand, Myanmar en de Filipijnen. Hun exacte habitat bestaat uit vochtige, warme jungleomgevingen. Hier leven ze specifiek op bloeiende planten, struiken en in boomkronen. Ze geven de voorkeur aan orchideeën en andere felgekleurde bloemen. De dichte begroeiing geeft hen de perfecte achtergrond om onzichtbaar te blijven voor vliegen, vlinders en vogels.
Temperatuur en vochtigheid
Hou zeker de leefomstandigheden in de gaten!
- Overdag: De ideale temperatuur ligt tussen 25°C en 30°C.
- Nacht: De temperatuur mag zakken tot minimaal 20°C.
- Luchtvochtigheid: Deze moet constant hoog blijven, tussen 60% en 80%.
Voor jonge nimfen is een extreem hoge vochtigheid (80%) nodig om vlot te vervellen. Oudere mannetjes verkiezen een iets drogere omgeving (60% tot 70%). Dit voorkomt schimmelinfecties. Sproei de behuizing dagelijks met handwarm kalkvrij water. Zorg tegelijk voor goede ventilatie om stilstaande, bedorven lucht te vermijden.
Voeding
Hymenopus coronatus is een gespecialiseerde jager op vliegende insecten. Ze reageren nauwelijks op kruipende prooien zoals krekels of kakkerlakken. Hun dieet moet hoofdzakelijk bestaan uit:
- Fruitvliegen (Drosophila melanogaster en Drosophila hydei) voor jonge nimfen.
- Vleesvliegen (kamervliegen en krulvliegen) voor 'puber' dieren.
- Motten, vlinders en bijen voor volwassen vrouwtjes.
Voer volwassen vrouwtjes om de twee tot drie dagen voeden.
Mannetjes hebben door hun kleine formaat veel minder voeding nodig. Geef ze één tot twee kleine vliegen per week. Dit voorkomt dat ze te snel groeien en vroegtijdig sterven.
Grootte terrarium
De minimale afmetingen van het terrarium hangen sterk af van het geslacht van het dier. De gouden regel voor bidsprinkhanen is: het verblijf moet minimaal drie keer de lengte van het volwassen dier in de hoogte zijn, en twee keer de lengte in de breedte.
- Voor een volwassen vrouwtje: Minimaal 20 x 20 x 30 centimeter (L x B x H).
- Voor een volwassen mannetje: Minimaal 15 x 15 x 20 centimeter (L x B x H).
Een groter terrarium mag altijd, mits het dier zijn voedsel nog efficiënt kan vinden. Plaats nimfen tot de derde vervelling (L3) bij voorkeur in kleine plastic kweekbakjes of fruitvliegcups.
Inrichting terrarium
De inrichting moet de natuurlijke habitat nabootsen en ingesteld zijn op het vervellingsproces.
Substraat: Gebruik een dikke laag kokosvezel of veenmos (sphagnum). Dit substraat houdt de luchtvochtigheid perfect op peil.
Klimwanden: Bekleed de achterwand met kurkplaatjes of kokosmat. Bidsprinkhanen klimmen graag verticaal.
Plafond: Bevestig fijn gaas tegen het plafond. Bidsprinkhanen hangen ondersteboven om te vervellen. Zonder grip aan het plafond mislukt de vervelling, wat dodelijk is.
- Decoratie: Plaats (kunst)orchideeën, klimop en dunne takken in het verblijf. Dit zorgt voor schuilplaatsen en jachtposities.
Kweekgedrag
De kweek is een grote uitdaging vanwege het enorme snelheidsverschil in de groei van beide geslachten. Mannetjes zijn na circa vijf vervellingen (L6) volwassen. Vrouwtjes hebben zeven vervellingen nodig (L8). Mannetjes leven bovendien aanzienlijk korter.
Om succesvol te kweken, moet je de groei van het mannetje vertragen door hem koeler te houden en minder te voeren. Vrouwtjes hou je juist warmer en voer je intensief.
Zodra het vrouwtje twee tot drie weken volwassen is en het mannetje minimaal één week, kan de paring starten. Voer het vrouwtje vooraf tot haar verzadiging met grote prooien. Dit minimaliseert de kans op kannibalisme. Introduceer het mannetje voorzichtig achter het vrouwtje. Na een succesvolle paring legt het vrouwtje binnen enkele weken een schuimachtige eicapsule (oötheek).
Hieruit komen na zes weken tot wel honderd nimfen!
Trivia
Seksueel grootteverschil: Volwassen vrouwtjes worden tot 7 centimeter lang. Mannetjes bereiken amper 3 centimeter. Ze wegen vaak maar een tiende van het gewicht van het vrouwtje.
Agressief mimicry: De orchidee bidsprinkhaan imiteert de bloem niet alleen om zich te verstoppen. Ze doet dit actief om bestuivende insecten aan te trekken. De camouflage werkt zo goed dat insecten soms direct op de bidsprinkhaan landen.
Kleurverandering: Nimfen hebben in hun eerste levensstadium (L1) een opvallende rood-zwarte kleur. Hiermee bootsen ze giftige roofwantsen na om roofdieren af te schrikken. Pas na de eerste vervelling worden ze wit-roze.
